Bestuurders en adviseurs gebruiken AI steeds vaker bij het voorbereiden van herstructureringen, bijvoorbeeld voor analyses en prognoses. Ook binnen onze advocatenpraktijk gebruiken we AI als ondersteuning.
Dat kan voordelen opleveren voor ondernemingen in financieel zwaar weer. Bij een herstructurering moeten vaak onder hoge tijdsdruk beslissingen worden genomen over financiering, reorganisatie, bezittingen, schulden en de toekomst van de onderneming. AI kan helpen om de informatie die daarvoor nodig is sneller te verwerken.
Kan AI de WHOA toegankelijker maken?
Uit de evaluatie van de WHOA blijkt dat de regeling regelmatig succesvol wordt toegepast. Toch lopen vooral kleinere mkb-ondernemingen tegen drempels aan. De kosten zijn hoog, de regeling is complex en niet iedere ondernemer kent de mogelijkheden. Het evaluatierapport noemt daarom ook een vereenvoudigde ‘WHOA-light’ voor kleinere ondernemingen.
Naar aanleiding van de evaluatie heeft het ministerie aan de praktijk gevraagd hoe de WHOA toegankelijker en bruikbaarder kan worden voor het mkb. Daarbij gaat het vaak over wetswijzigingen, financieringsmogelijkheden en eenvoudigere procedures. Maar mogelijk ligt een deel van de oplossing ook in de manier waarop we herstructureringen voorbereiden.
Kan AI bijvoorbeeld helpen om minder tijd en geld te besteden aan het verzamelen, ordenen en analyseren van informatie?
Minder kosten in de voorbereiding
Een belangrijk deel van het werk bij een herstructurering vindt plaats voordat de onderhandelingen met schuldeisers beginnen of strategische beslissingen worden genomen. Denk aan:
- financiële gegevens analyseren;
- liquiditeitsprognoses opstellen: hoeveel geld komt er binnen en hoeveel gaat eruit?
- contracten beoordelen;
- zekerheidsrechten, zoals pand- en hypotheekrechten, in kaart brengen;
- verschillende voorstellen voor een akkoord met schuldeisers vergelijken.
Naar mijn mening kan AI deze werkzaamheden goed ondersteunen. Daarmee voert AI nog geen herstructurering uit. Wel kan het helpen om sneller de relevante informatie boven tafel te krijgen.
Dat geeft bestuurders en adviseurs meer tijd voor de belangrijkste vraag: hoe maken we de onderneming weer levensvatbaar?
Ook kansen binnen WHOA-trajecten
Een WHOA-traject vraagt om veel informatie. Welke schuldeisers moeten in dezelfde groep, ofwel klasse, worden ingedeeld? Welke contracten bevatten bijzondere afspraken over opzegging of zekerheden? Hoe is de onderneming gefinancierd? Welke oplossingen zijn realistisch? En heeft de onderneming voldoende toekomstperspectief?
De antwoorden liggen vaak verspreid over administraties, contracten, spreadsheets en rapportages. AI kan helpen om die informatie sneller te verzamelen, samen te vatten en overzichtelijk te maken.
Dat kan de werkdruk voor bestuurders en adviseurs verlagen en bijdragen aan een betaalbaarder traject. Juist voor kleinere ondernemingen kan dat een belangrijk verschil maken.
Financiële problemen eerder herkennen
AI kan mogelijk ook helpen om financiële problemen eerder te signaleren. Achteraf blijkt in veel dossiers dat de waarschuwingssignalen al langere tijd zichtbaar waren: dalende marges, langere betalingstermijnen, minder financieringsruimte of groeiende voorraden.
Afzonderlijk lijken zulke ontwikkelingen soms nog beheersbaar. Samen kunnen ze wijzen op structurele problemen. AI kan helpen om die patronen eerder te herkennen. Zo ontstaat meer ruimte om in te grijpen voordat een onderneming haar schulden niet meer kan betalen. Hoe eerder wordt gehandeld, hoe groter doorgaans de kans op een succesvolle herstructurering.
Bestuurders moeten daarbij kritisch blijven kijken naar de analyses waarop zij hun beslissingen baseren. Ook als AI eraan heeft meegewerkt. Sneller beschikbare informatie is pas bruikbaar als die ook betrouwbaar is.
Meer tijd voor strategie
Voor mij ligt hierin de belangrijkste waarde van AI: sneller inzicht krijgen, zodat er meer tijd overblijft voor de beslissingen die de toekomst van de onderneming bepalen.
Moet een bedrijfsonderdeel worden verkocht? Is aanvullende financiering mogelijk? Is een reorganisatie nodig? Kan de WHOA uitkomst bieden? Of is er onvoldoende perspectief om door te gaan?
AI kan informatie aanleveren en helpen om mogelijkheden te onderzoeken. Maar de afwegingen, de verantwoordelijkheid en de begeleiding van betrokkenen blijven mensenwerk.
Een volgende stap voor het mkb
Vijf jaar na de invoering van de WHOA gaat de discussie steeds meer over de toegankelijkheid van de regeling voor het mkb. Kosten, complexiteit en beperkte bekendheid blijven belangrijke aandachtspunten.
De volgende stap hoeft daarom niet alleen uit nieuwe wetgeving te komen. Ook een slimmere verwerking van informatie kan verschil maken. Als AI helpt om herstructureringen sneller voor te bereiden en efficiënter uit te voeren, kunnen deze trajecten betaalbaarder worden. Voor veel mkb-ondernemingen kan dat minstens zo belangrijk zijn als een wetswijziging.
De WHOA heeft laten zien dat ondernemingen met problematische schulden niet automatisch ten onder hoeven te gaan. De komende jaren moet blijken of AI kan helpen om herstructureringen voor een grotere groep ondernemingen bereikbaar te maken.
Als dat lukt, zou de impact voor het Nederlandse mkb wel eens groter kunnen zijn dan die van menige toekomstige wijziging van de Faillissementswet.
Updates ontvangen?
Wilt u een e-mail ontvangen zodra er een nieuw blogbericht geplaatst wordt? Vul hieronder naam en e-mail adres in.
Door het verzenden van dit formulier verklaart u bekend te zijn met de inhoud van onze privacyverklaring.